“Katechumenat, czyli duszpasterskie przygotowanie katechumenów, powinien trwać tak długo, aż ich nawrócenie
i wiara nabiorą cech dojrzałości.”
Katechumenat jest kolejnym etapem drogi wiary, w którym rozpoczyna się już systematyczne i pogłębione poznawanie Chrystusa. Przypada na czas Adwentu i Bożego Narodzenia, a kończy się wraz w I Niedzielę Wielkiego Postu. Na tym etapie katechumeni, którzy stali się nimi w czasie obrzędu przyjęcia, będą dowiadywać się o Tym, kogo wybrali na przewodnika swojej drogi. Usłyszeli bowiem słowa:
Postępując w światłości Chrystusa, zaufajcie Jego mądrości, a oddając Mu codziennie swoje życie, całym sercem w Niego wierzcie. Taka jest droga wiary, którą Chrystus prowadzi was w miłości, abyście osiągnęli życie wieczne.
Obrzędy chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych, nr 76
W tym okresie poszerzona zostaje główna myśl, która przewodzi działalności naszego ośrodka:
Chrześcijaństwo nie polega na udzieleniu informacji, ale na transformacji.
Zmiana życia, owa transformacja, dokonuje się tylko i wyłącznie ze względu na Chrystusa. Chrześcijaństwo bowiem to religia miłości, której każdy wierzący doświadcza od samego Pana i coraz bardziej pragnie odpowiedzieć Mu w ten sam sposób. Wiara to nie tylko sprawa zmiany, ale przede wszystkim sprawa miłości. To On jest źródłem i celem przemiany – nie idea, nie system wartości, ale żywa Osoba, która wchodzi w historię człowieka i nadaje jej nowy sens. Chrześcijaństwo bowiem nie jest zbiorem zasad ani moralnym kodeksem, lecz religią miłości – miłości, która ma swoje źródło w samym Bogu i objawia się
w spotkaniu z Panem Jezusem.
Każdy wierzący, na miarę swojej otwartości, doświadcza tej miłości jako daru: darmowego, niezasłużonego, a jednocześnie głęboko przemieniającego. To doświadczenie rodzi w człowieku pragnienie odpowiedzi – nie z obowiązku, ale z wdzięczności. Odpowiedzią tą staje się życie coraz bardziej zgodne z Ewangelią, ale przede wszystkim coraz bardziej zakorzenione w relacji miłości. Wiara nie polega więc jedynie na zmianie zewnętrznego postępowania czy poprawie moralnej, lecz jest wejściem w dynamiczną relację z Bogiem, który pierwszy umiłował. Mówi o tym św. Jan, Apostoł:
My miłujemy Boga, ponieważ Bóg sam pierwszy nas umiłował.
1 J 4, 19
Formację w okresie katechumenatu można uchwycić w sposób uporządkowany, dostrzegając jej trzy podstawowe wymiary, podobnie jak w prekatechumenacie. Choć stanowią one jedną całość i wzajemnie się przenikają, pomagają lepiej zrozumieć, w jaki sposób dokonuje się wzrost wiary.
Poznawanie Chrystusa
w Słowie
Pierwszym i najważniejszym wymiarem katechumenatu jest poznawanie Chrystusa poprzez Słowo Boże, a szczególnie przez Ewangelię. To właśnie w niej Bóg objawia siebie w sposób najbardziej bezpośredni
i osobowy.
Dokonuje się to nie tylko indywidualnie, ale także podczas spotkań w grupach, które stają się uprzywilejowaną przestrzenią słuchania słowa Bożego. W ich trakcie katechumeni uczą się rozumieć Ewangelię, odnosić ją do własnego życia i odkrywać jej aktualność.
Liturgia egzorcyzmów
i błogosławieństw
Drugim wymiarem katechumenatu jest doświadczenie działania Boga w liturgii Kościoła, szczególnie poprzez egzorcyzmy i błogosławieństwa.
Wspólnota gromadzi się nie tylko na spotkaniach formacyjnych, ale także na modlitwie liturgicznej, gdzie katechumeni są powierzani Bogu przez Kościół. To tutaj w sposób szczególny dokonuje się ich umocnienie i oczyszczenie.
Dla katechumenów przygotowywane są specjalne liturgie słowa Bożego, których celem, jak podaje księga obrzędowa (nr 106), jest:
- utwalenie w duszach przekazanej nauki, jak np. moralność Nowego Testamentu, darowanie krzywd i zniewag, znaczenie grzechu i pokuty, obowiązki chrześcijan wobec świata itp.;
- nauczanie różnych form i sposobów modlitwy;
- wyjaśnienie katechumenom znaków, czynności i okresów misterium liturgicznego;
- stopniowe wprowadzenie katechumenów w kult całej wspólnoty.
Nad katechumenami odmawia się również modlitwy z egzorcyzmem, które wskazują na rzeczywiste oblicze życia duchowego – walki między ciałem a duchem, a także błogosławieństwa, ukazujące wielkość Bożej miłości i troski Mistycznego Ciała Chrystusa – Kościoła.
Wzrastanie we wspólnocie Kościoła
W katechumenacie wspólnota Kościoła nie pozostaje jedynie ideą, ale urzeczywistnia się poprzez konkretne osoby i formy obecności. W sposób szczególny działa ona poprzez: poręczycieli, katechistów oraz zgromadzenie liturgiczne.
Poręczyciele to ci, którzy towarzyszą katechumenowi najbliżej. Znają jego życie, dają świadectwo wiary i potwierdzają przed Kościołem autentyczność jego drogi. Ich obecność pokazuje, że wiara rodzi się i dojrzewa w relacji – ktoś konkretny bierze odpowiedzialność za drugiego.
Katechiści pełnią rolę przewodników. Nie tylko przekazują treści wiary, ale pomagają je rozumieć i wprowadzać w życie. Towarzyszą na drodze, czuwają nad jej przebiegiem i wspierają w momentach trudności. Przez ich posługę Kościół naucza i prowadzi. Ich rola została w zakładce „Pytania”.
Natomiast zgromadzenie liturgiczne ukazuje Kościół jako całość. To w nim katechumen doświadcza, że jest częścią większej wspólnoty wierzących. Wspólna modlitwa, celebracja i obecność wiernych są znakiem, że cała wspólnota przyjmuje go, modli się za niego i towarzyszy mu w drodze.
Celem tego okresu jest dla katechumenów lepsze poznanie Chrystusa, doświadczenie osobistego wybrania, które w sposób szczególny wyraża się w obrzędzie wybrania i wpisu imienia w I niedzielę Wielkiego Postu.
Dla osób ochrzczonych, przygotowujących się do pierwszej spowiedzi i Komunii świętej, ten okres stanowi pogłebienie rozumienia łaski otrzymanej już na chrzcie.
Kandydaci do bierzmowania oraz ci, którzy pragną odnowić swoją wiarę dążą przede wszystkim do ponownego, świadomego zwrócenia się ku Chrystusowi. Ożywienie tej relacji dokonuje się przez regulane korzystanie z sakramentów pojednania i Eucharystii.
Na podstawie: Sielepin A. Zostaliście Wybrani : Katechumenat. Wydawnictwo “M”; 2006.